Paardenposterij naar Frans voorbeeld

Franse tijd

De inval en bezetting van de Fransen in 1806 had grote gevolgen voor de organisatie van de post in Nederland. De hele postdienst werd opnieuw opgezet naar Frans voorbeeld. Ook de paardenposterij in Nederland werd geheel gereorganiseerd.

Geregelde postverbindingen

In de middeleeuwen kwamen de eerste geregelde postverbindingen tot stand. Aanvankelijk vond dit vervoer te voet plaats en werden vooral brieven van de adel en de kerk overgebracht. In de 17e eeuw werden de voetboden vervangen door postillons te paard.
Pas in 1807 werd een wet aangenomen waarin het vervoer van post werd gemonopoliseerd, dit naar Frans voorbeeld.

Afstandswijzer

De in de Franse periode aangenomen wetten bleven grotendeels ook na 1813 van kracht. Er verscheen een boekje "Afstandswijzer voor de Stations der Koninklijke Nederlandsche Paardenposterij" waarin een kaartje met de gereden trajecten was opgenomen.

Postmeester

Er werden ongeveer zeventig stations ingericht waar de paarden konden worden gewisseld. Vaak was daar ook een posthuis bij gevestigd. De leiding op een station was in handen van een postmeester. Hij zorgde voor het materiaal en gaf leiding aan het personeel. Tot zijn taak behoorde ook de inning van het postgeld en de uitbetaling van de rijlonen aan de ruiters.

Estafettedienst

Dag en nacht waren de stations van de paardenposterij geopend. De reizigers werden bediend in volgorde van binnenkomst, maar de koeriers van de overheid hadden voorrang. De dienstverlening was aan strenge regels gebonden en er werd gewerkt met strikte schema's, waarbij de trajecten elk uur eenmaal moesten worden afgelegd.
Voor expresbrieven was een estafettedienst ingericht. Deze diende hoofdzakelijk voor de overheid, maar kon ook door particulieren worden ingeschakeld.

De komst van de spoorwegen

Na de komst van de spoorwegen verloor de paardenposterij haar bestaansrecht. Op 30 april 1854 werd een wet aangenomen waarin de opheffing van deze dienst werd geregeld.
Het ijzeren paard ging het paard van vlees en bloed vervangen.

Meer informatie

Verzamelwoede columns
Eerste postunie
Hoogtepunten van een eeuw beschaving
Over de oceaan