Terug naar de toekomst

Kunstwerkjes

Op verenigingsavonden hoor ik vaak dat de moderne Nederlandse postzegels niet mooi gevonden worden. In het algemeen houden verzamelaars van simpele plaatjes, zoals een serie met vlinders of brandweerauto's. De Nederlandse PTT heeft aan deze vraag gelukkig nog niet voldaan en blijft doorgaans hoogstaande kunstwerkjes uitgeven.

Kunstenaars lopen voor

Uiteraard heeft iedere tijd een eigen gezicht. Als we door de catalogus bladeren zien we grote verschillen. Vergelijk de uitgaven van de zestiger jaren maar eens met de postzegels die tussen 1970 en 1980 zijn uitgegeven. Meteen valt op dat de postzegels uit de zestiger jaren simpeler zijn. De keuze van eenvoudige vlakverdelingen is terug te voeren op de algemeen heersende trend in de kunst gedurende die periode, want ook ontwerpers zijn kinderen van hun tijd. Zij zuigen de laatste trends op en gebruiken deze kennis en inzichten als zij aan het werk gaan. Doordat deze kunstenaars, want zo mogen we de ontwerpers wel aanduiden, zo snel nieuwe inzichten gebruiken, loopt men meestal voor op de algemeen heersende opvatting van de gemiddelde Nederlander.

Jubileum uitgave

Dat is altijd al zo geweest. In 1913 verscheen een Jubileum uitgave ontworpen door de architect K. de Bazel. De serie werd uitgegeven ter gelegenheid van het eeuwfeest van de herstelde Nederlandse onafhankelijkheid, na de Franse bezetting.
Als voorbeeld voor de uit twaalf postzegels bestaande serie diende de Oostenrijkse uitgave ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Keizer Franz Josef.

Monumentale serie

De Bazel ontwierp een monumentale serie, die niet door iedereen werd bewonderd. De heer C.L. Dake schreef vernietigend over de postzegels: "Om een gestyleerde leeuw te teekenen, moet men dierstudiën naar de natuur gemaakt hebben. Anders wordt men een flauw copiïst van oude modellen. De portretten zijn zeer zwak. Dit is waarlijk geen wonder. Hoe komt men er toe, den heer De Bazel het talent toe te kennen koppen te kunnen teekenen…".

Succes

De serie werd echter wel een groot succes. Op 29 november 1913 kwamen de postzegels uit en het liep meteen storm. Rond het middaguur waren de lage waarden, tot twintig cent, op het postkantoor van Amsterdam reeds uitverkocht.

Meer informatie

Verzamelwoede columns
Hoogtepunten: Een eeuw beschaving
De Nederlandse FDC