De eerste postunie

Wereldpostvereniging UPU

De wereldpostvereniging UPU (Union Postale Universelle) werd opgericht in 1875. Velen denken dat dit de eerste postunie was, maar dit samenwerkingsverband had een paar voorlopers.

Eerste internationale postunie

De eerste internationale postunie werd reeds in 1850, dus twee jaar voor in Nederland de eerste postzegel werd uitgegeven, tussen Oostenrijk, enkele Noord-Italiaanse vorstendommen en een aantal Duitse staten gesloten:
Baden, Beieren, Brunswijk, Hannover, Modena, Oldenburg, Oostenijk-Hongarije, Parma, Pruisen, Saksen, Thurn und Taxis, Toscane en Württemberg.

Tarief en kleur

In het verdrag werd o.a. afgesproken per tarief een bepaalde drukkleur voor postzegels te gebruiken.
Enkele aangesloten landen - Beieren, Thurn und Taxis en Württemberg - maakten zelfs melding van deze unie op de postzegels.

Politieke onrust

Politieke onrust maakte al snel een einde aan deze samenwerking. In 1859 begonnen de problemen in Italië en in 1866 maakte de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog een definitief einde aan de unie. Na de Slag bij Königgrätz in juli 1866 moest Oostenrijk het hoofd buigen voor de macht van Pruisen.

Diverse staatjes

In Duitsland was het postvervoer in die dagen nog steeds in handen van de vorsten van de diverse staatjes. Dat was lastig voor de portoberekening, want er werden uiteraard ook brieven verstuurd die de staatgrens overschreden. Elke staat had zijn eigen valuta en frankeertarief.

Heinrich von Stephan

De Pruisische postmeester Heinrich von Stephan wist de vorsten te overtuigen van het nut van duidelijke afspraken. Op 1 januari 1868 werd de Noordduitse Confederatie opgericht, die de postale administratie omvatte van de landen Bergedorf, Bremen, Brunswijk, Hamburg, Lubeck, Mecklenburg-Schwerin en Mecklenburg-Strelitz, Oldenburg en Pruisen (met inbegrip van Hannover), Sleeswijk-Holstein, Thurn & Taxis en Saksen.

Wereldpostunie

Met de vorming van de Duitse Rijkspost op 4 mei 1871 werd de Confederatie weer overbodig en kon Von Stephan zich gaan richten op een groter ideaal: de vorming van de wereldpostunie (UPU).

Meer informatie

Verzamelwoede columns
Het mag geen naam hebben
Paardenposterij naar Frans voorbeeld
Poen of postzegels?