Over zomers en ouderen

Toeslag

Vijfenzestig jaar geleden verscheen voor het eerst een serie postzegels waarvan de toeslag was bestemd voor cultureel en sociaal werk.
Aanvankelijk verschenen de toeslagzegels in juni en kregen daardoor de naam "Zomerzegels".
Vanaf 1993 wordt de hulpverlening alleen nog verstrekt aan mensen met een respectabele leeftijd, daarom spreken we dan van "Ouderenzegels".

Aanvragen van charitatieve instellingen

De aanleiding voor het besluit om jaarlijks een postzegelserie met toeslag uit te gaan brengen was een overvloed aan aanvragen van charitatieve instellingen. De PTT kon geen keuze maken. De minister van Binnenlandse Zaken regelde in februari 1935 een Koninklijk Besluit waardoor de PTT werd gerechtigd om elk jaar een serie bijzondere postzegels te laten verschijnen, waarbij de opbrengst werd verdeeld over sociale en culturele doelen.

Afbeeldingen op zomerzegels

Tevens werd besloten dat de afbeeldingen op de postzegels moesten aansluiten op het doel van de uitgifte. Met andere woorden: als er geld voor de zorg nodig was, werd een beroemde dokter of een geleerde vereeuwigd.
Hierdoor verscheen een lange rij beminde en soms ook bekende Nederlanders in onze catalogus, want men durfde een confrontatie met het eigenlijke doel van de uitgifte niet aan. De postzegels moesten uiteraard ook kunnen worden verkocht.

Comité voor zomerzegels

In 1937 werd een commissie opgericht, die in het vervolg zou bepalen welke doelen in aanmerking kwamen voor een financiële injectie. Dit comité bestond naast vertegenwoordigers van de PTT ook uit afgezanten van de ministeries van Sociale Zaken en Volksgezondheid, Verkeer en Waterstaat en van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen.
De commissie hield zich bezig met de keuze van de onderwerpen en de verdeling van de opbrengsten. Uiteraard behield de PTT het laatste woord met betrekking tot de ontwerpen van de door haar uit te geven postzegels.

Wrevel over besteding

Uiteraard ontstond onder het publiek wrevel over de besteding van de door particulieren bijeengebrachte gelden. Door deze discussie werd in 1953 een Stichting in het leven geroepen, waarin allerlei organisaties waren vertegenwoordigd.
In de tachtiger jaren wordt duidelijk dat men eigenlijk niet meer goed weet waar het heen moet, maar in 1993 wordt weer een duidelijk doel gevonden: de ouderen. Alleen de term "zomer" moest verdwijnen, want die is niet zo passend voor mensen in de herfst van hun leven.

Meer informatie

Verzamelwoede columns
De aanslag
Kinderzegels 1945
Toeslag of aanslag
Toeslag op postzegels
Vragende kinderen