Stempels

Op postzegels en brieven

Sommige verzamelaars kijken verbaasd als je ze vertelt, dat een stempel een leuke aanvulling kan zijn in je verzameling, want ze sparen postzegels, zoals een kind pokamonkaarten verzamelt.
Op pokamonkaarten zijn stempels misschien minder gewild, maar op postzegels en brieven zijn zij wel degelijk interessant.

Poststempels bestaan al lang

Stempels bestonden al voordat postzegels het levenslicht zagen. In Amsterdam werd het eerste stempel in het jaar 1667 in gebruik genomen. Dit stempel, ook wel "driestuiverstempel" genoemd, gaf aan welk bedrag de ontvanger van de brief moest betalen. Later kregen stempels veel meer functies. In het algemeen kun je zeggen dat voor bijna elke mededeling, die regelmatig op een brief moest worden aangebracht, stempels werden vervaardigd, want stempelen ging immers sneller dan schrijven.

Groei postvervoer

In de Gouden Eeuw ging het de Nederlanders voor de wind en door de opbloeiende handel groeide het postvervoer gestaag. Bovendien konden naast kerkelijke gezagsdragers en wetenschappers steeds meer mensen lezen en schrijven, waardoor steeds meer brieven moesten worden bezorgd.

Aangebragt per Land-Mail

Een tennisarm kenden de klerken toen nog niet maar hun schrijfkramp kan niet minder ernstig hebben aangevoeld, als de muisarm van nu.
Na verloop van tijd werden stempels ook gebruikt om de plaats en het tijdstip van verzending of ontvangst vast te leggen en werden stempels ook gebruikt voor andere mededelingen als "Aangebragt per Land-Mail.".

Vernietiging

Pas na de komst van de postzegels kregen sommige stempels de functie, waarmee we een stempel nu vooral associëren: vernietiging.
Uiteraard vervloeken filatelisten soms de onbekende postmedewerker, die met een "lelijk stempel" een postzegel heeft mishandeld, maar we dienen wel te beseffen, dat deze man of vrouw een zeer specifieke taak moet vervullen: het onbruikbaar maken van een postzegel, waardoor een tweede gebruik onmogelijk wordt.

Meer informatie

Verzamelwoede columns
Beveiliging
Gebruikt of ongebruikt
Plak postzegels op pakketten