Strafport

Porto vooraf

In 1837 schreef Rowland Hill een stuk over postale hervorming. Het belangrijkste voorstel in dit epistel was het idee om het porto in het vervolg vooraf te laten betalen door de verzender. Hiervoor kwam de postzegel in gebruik. Aanvankelijk werden deze postzegels op het postkantoor op de brieven geplakt, omdat weinig brieven werden geschreven en de bevolking daarom geen postzegels op voorraad hield. Toen men geregeld brieven ging schrijven, ging men ook postzegels kopen om thuis de brieven van het benodigde porto te voorzien. Hierdoor werden uiteraard wel eens fouten gemaakt. Regelmatig werden brieven onvoldoende gefrankeerd aan de PTT aangeboden.

Onbrekende porto met strafbedrag

Indien een brief of postpakketje onvoldoende was gefrankeerd, diende de ontvanger, in beginsel, het onbrekende porto met een strafbedrag te betalen. Om deze bedragen gemakkelijker administratief te kunnen verantwoorden werden in veel landen speciale postzegels uitgegeven: de (straf)portzegels. In Nederland verscheen de eerste serie in 1870.
De berekening van het strafport is in de loop der jaren wel eens gewijzigd, maar kwam meestal neer op tweemaal het ontbrekende bedrag, waarbij een bepaald minimum gold.

Portzegels afgeschaft

Tegenwoordig zijn in veel landen de portzegels afgeschaft. In Nederland wordt tegenwoordig een kaartje aan het poststuk bevestigd, waarop de ontvanger wordt verzocht het ontbrekende porto te plakken en de kaart te retourneren aan het postkantoor.
Hoewel de post waarschuwt, dat bij weigering in het vervolg onvoldoende gefrankeerde stukken zullen worden teruggestuurd naar de afzender, wordt aan dit verzoek niet in alle gevallen gehoor gegeven.

Meer informatie

Verzamelwoede columns
De eerste uitgifte
Foutje, maar toch bedankt!
Mirakelkistjes®