VANK

Protest over postzegelontwerp

Na het verschijnen van de door De Bazel ontworpen Jubileumserie in 1913 ging een storm van protest door Nederland. Velen waren ongelukkig met het ontwerp en de serie werd niet alleen in de filatelistische pers afgekraakt. Vooral het feit dat een architect was benaderd voor het ontwerp oogstte veel kritiek.

Vereniging van kunstenaars

Ook de Nederandsche Vereeniging van Ambachts- en NijverheidsKunstenaars (VANK) zocht het offensief en probeerde van de Minister de toezegging te krijgen, dat in het vervolg ook haar leden in de gelegenheid werden gesteld om postzegelontwerpen te kunnen maken.
Maar het ging niet alleen om ontwerpen voor postzegels, want de vereniging vertegenwoordigde ook een groot aantal vakmensen, die in aanmerking wilden komen om een bijdrage te leveren aan nieuwe overheidsgebouwen.

J.F. van Royen

Tijdens de debatten, die naar aanleiding van de eis van de VANK ontstonden ging het vooral om de vrijheid van de kunstenaar, architect of ambachtsman. Van Royen (algemeen secretaris van de PTT) was daar duidelijk over: "De uitvoering zal altijd in overleg moeten geschieden. Geen architect van groote praktijk kan zich met alles bezighouden – de zaak is dat de juiste specialiteit voor alles verkregen wordt".
Uiteindelijk werd besloten tot oprichting van een college van advies voor opdrachten. Het college bestond onder meer uit K.P.C. de Bazel, R.N. Roland Holst en J.F. van Royen. Doordat deze leden allen sympathisant waren - en soms zelfs lid - van de VANK, betekende dit een overwinning voor de verenigde kunstenaars.

Instituut voor Sier- en Nijverheidskunst

Later werd het college een instelling met de naam Instituut voor Sier- en Nijverheidskunst (ISN). In principe vroeg de PTT de vereniging om voordrachten te doen, waaruit de PTT een keuze maakte.
Van Royen maakte deel uit van beide partijen en kon daardoor jonge ontwerpers een kans geven. Vooral aan het einde van de twintiger jaren maakte hij daar dankbaar gebruik van.

Meer informatie

Verzamelwoede columns
ANVV
Goudse Glazen
Onder invloed van Stijl
Piet Zwart