Filatelistische kennis op verenigingsavonden

Oorlogsuitgave

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef het verenigingsleven in Nederland gewoon doorgaan. Midden in de oorlog verscheen zelfs een omvangrijk boek voor de postzegelverzamelaars van J.A. van der Vlis, onder de titel "De Philatelist, een handleiding voor postzegelverzamelaars". Aan de uitgave is niet te zien dat het in de oorlog verscheen. Het door Van Holkema & Warendorf N.V uit Amsterdam uitgegeven boek verscheen in een nette gebonden uitvoering.

Voorwoord

In het door de hoofdredacteur van het Nederlandsch Maandblad voor Philatelie, W.G. de Bas, geschreven voorwoord bleek dat Nederland verlangend had uitgekeken naar deze uitgave: "Ik acht het gelukkig, dat hij zijn bezwaren heeft overwonnen, omdat hij, die zowel over journalistieke gaven als philatelistische kennis beschikt, de aangewezen persoon is, om – op populaire, onderhoudende wijze – vooral den leek, den beginneling en den minder ver-gevorderde op philatelistisch gebied de grondbeginselen van onze wetenschappelijke liefhebberij duidelijk te maken."

Wetenschappelijke liefhebberij

In dit voorwoord werd het verzamelen van postzegels en poststukken een 'wetenschappelijke liefhebberij' genoemd. Het wetenschappelijke aspect van de filatelie zou pas vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw naar de achtergrond worden gedrongen. Men kwam tot het inzicht dat het plezier waarmee de verzamelaar zijn hobby bedrijft uiteindelijk belangrijker is, dan het 'wetenschappelijk' belang. Als gevolg hiervan zijn sommige verenigingen compleet ontspoord.

Verenigingsavonden

Verenigingsavonden werden gezelligheidsavondjes, waarbij soms ook een postzegel op tafel kwam. Van kennisoverdracht was geen sprake meer. In de jaren negentig heb ik zelf enige jaren de bijeenkomsten van de plaatselijke afdeling van postzegelvereniging De Globe mede georganiseerd. In deze jaren brachten wij een programma, dat ik de sandwich-formule noemde, waarin kennisoverdracht en pleziermomenten afwisselend de avond vulden. De sandwich-formule heeft voor de organisatoren het voordeel dat slechts een beperkte tijd gevuld hoeft te worden. De voorbereidingstijd blijft beperkt en door de afwisseling blijven de woorden tussen de oren van de toehoorders hangen.

Filatelistische kennis

Van der Vlis had het goed gezien: "De postzegelliteratuur vult een bibliotheek, er zijn honderden boeken in vele talen over postzegels verschenen." Soms bekruipt je het gevoel dat sommige bestuursleden van postzegelverenigingen nog nooit een boek hebben gelezen.
Bovendien kunnen verenigingen gebruik maken van de kennis van hun leden. Nodig eens een verzamelaar uit die voorbeelden uit zijn verzameling laat zien. De vragen en het verhaal achter de verzameling volgt dan vanzelf. Een andere mogelijkheid is om de verenigingsavond op te fleuren met een diavoorstelling van het Audio-Visueel-Centrum (AVC) van de Koninklijke Nederlandse Bond van Filatelisten-Verenigingen (KNBF). Bij het AVC kan een vereniging gratis, met uitzondering van verzendkosten, dialezingen over allerlei filatelistische onderwerpen lenen. Bij de dia's wordt een filatelistisch verhaal geleverd, dat tijdens de diavertoning kan worden voorgelezen.
Zoals u ziet is het niet moeilijk, maar je moet er wel wat voor doen.

Meer informatie

Amerikaanse presidenten op postzegels
Stil protest
Naar motief